Abbad B. Ziyad B. Ebû Süfyan   (ö. 100/718), Emevî kumandanı. Künyesi Ebü Harbdir; ne zaman doğduğu bilinmemektedir. Babası Ziyâd’ın Muâviye’ye karşı direnmesi üzerine Basra valisi tarafından kardeşleri Ubeydullah ve Abdurrahman’la birlikte rehin alındı. Ziyâd 53 (673) yılında ölünce Muâviye tarafından Sicistan valiliğine getirildi. Bu sırada bazı fetihlerde bulundu ve …

ABBAS   Ebü’l-Fazl el-Abbâs b. Abdilmuttalib b. Hâşim el-Kureşî el-Hâşimî (ö. 32/653) Hz. Peygamberin amcası. Hz. Peygamberin doğumundan iki veya üç yıl önce dünyaya geldi. Mek­ke’de onunla birlikte büyüdü. İlk genç­lik yıllarından itibaren ticaretle meşgul oldu. Maddî durumunun iyi olması se­bebiyle, Câhiliye döneminde Kabe’yi zi­yarete gelen hacılara su dağıtma (sikâye) …

ABBADİLER İşbîliye merkez olmak üzere Güneybatı Endülüs’te hüküm süren bir Arap hanedanı (1023-1091). İşbîliye Kadısı Ebü’l-Kâsım Muhammed b. Abbâd, Endülüs Emevî hilâfetinin son yıllarında mülükü’t-tavâifin ortaya çıktığı sırada Abbâdîler’in istiklâlini ilân etti (1023), Hanedanın kurucusu Muhammed b. Abbâd’ın Hîredeki Lahmî kralları soyundan gelen ataları, Endülüs’ün fethinden hemen sonra Hıms’ tan …

Abbad b. Bişr Ebü’r-Rebî’ (Ebû Bişr) Abbâd b. Bişr b. Vakş el-Ensârî (ö. 13/634) Hz. Peygamber’in zekât memurlarından, yiğitliğiyle meşhur sahâbî. Evs kabilesinin Eşheloğulları kolun­dan olan Abbâd Medine’de doğdu ve orada yaşadı. Hz. Peygamber’in hicretten önce Medine’ye öğretmen olarak gönderdiği Mus’ab b. Umeyr vasıtasıyla müslüman oldu. Hicretten sonra pey­gamber onunla …

ABAZA MEHMED PAŞA (ö. 1185/1771), Osmanlı devlet adamı. Hekimoğlu Ali Paşa’nın çuhadan ve güvenilir adamı idi. Genç Ali adlı eşkıya reisini ortadan kaldırdığı için “Silâhşor-ı şehriyârr tayin edildi (1746). Aynı yıl Maraş beylerbeyi oldu. Bir müddet sonra Gunye mutasarrıflığına tayin edildi. I765’te Bozok sancağı mutasarrıflığına getirildi. Bu sırada Çapanoğlu Ahmed …

ABAZA HASAN (ö. 1069/1659), Osmanlı Devleti tarihinde en büyük Celâli isyanını çıkaran âsi reisi. Silâhtar Bölüğü’ne mensup kapıkulu süvarilerindendir. Kara Haydaroğlu İsyanı’nın bastırılmasındaki hizmetlerin­den dolayı dikkati çekerek 1648’de Yeni İl Türkmen voyvodalığına tayin edildi. Bu durum diğer ocak ağalarının kıs­kançlıklarına yol açtı ve Abaza Hasan müddetini doldurmadan görevinden az­ledildi. İktidara …

ABAKA HAN   (ö. 680/1282), İlhanlı hükümdarı (1265-1282). Hülâgü’nun on dört oğlunun en bü­yüğüdür. 631’de (1234) Moğolistan’da doğdu. Babası ile birlikte 1256’da İran’a geldi. Önce Horasan valiliğine ta­yin edildi. Hülâgû’nun Ölümü üzerine emîrler, hatunlar ve şehzadelerden te­şekkül eden kurultayca babasının yeri­ne getirildi (1265). Fakat hükümdarlığı Büyük Han Kubilay tarafından ancak …

ABADAN İran’ın güneybatısında Hûzistan eyaletinde bir şehir. Şattülarap’ın doğu yakasında Cezîre-tülhıdr veya sonradan Abbâdân diye anılan adanın kuzey kısmında kurulmuştur. Başlangıçta Basra körfezi kıyısında iken Şattülarap’ın taşıdığı alüvyonlar sebebiyle bugün denizden 50 km. kadar içeride kalmıştır. Dünyanın en büyük petrol arıtma tesislerine ve ihraç imkânlarına sahip limanlarından biridir. VIII. veya …

Yumuşama (Detant) Siyasi bir terim olarak yumuşama, bloklar arası karşılıklı savaş tehlikesinin azalması, bunun yanında komünist ve liberal ekonomiyi benimseyen devletlerarasında, siyasi, ekonomik, kültürel ve teknolojik ilişkilerin yoğunlaşmasıdır. Ayrıca Yumuşama (Detant) çatışma ve gerginliğin azaldığı uzun süreli, kapsamlı bir işbirliği ile gerginliğin aşamalı ve bilinçli şekilde azaltılmasını öngören bir politikadır. …

A. SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER BİRLİĞİ’NİN DAĞILMASI: YENİ DÜNYA DÜZENİ  1. SSCB’nin Dağılması (1991) 1991 yılı dünya tarihi açısından bir dönüm noktasıdır. Bu tarihten itibaren Avrupa ve Asya’nın siyasi hari­tası değişmiştir. 1917’de temelleri atılan ve 1922’de kurulan Sovyetler Birliği’nin dağılması ve yerini Bağım­sız Devletler Topluluğu (BDT)’na bırakması dönemin en önemli olaylarındandır. …