1- Tarihe yardımcı olan bilimlerden bazıları ve inceledikleri alanlar şunlardır: I. Arkeoloji, tarih öncesi dönemden kalma bulguları inceler, II. Etnoloji, eski toplumların örf, adet ve geleneklerini inceler. III. Diplomatik, resmi belgeleri inceler. IV. Paleografya, eski yazıları inceler. V. Antropoloji, insan ırklarının kültürel ve fiziki yapılarını inceler. Bu bilgilere göre, Osmanlı …

Tarih Bilimine Giriş Konu Kavrama Testleri ve Cevapları – 1 1- Tanım: Tarih, insan topluluklarının geçmişteki yaşayışlarını, uğraşlarını, birbirleriyle olan ilişkilerini yer ve zaman göstererek, neden-sonuç ilişkisi içerisinde inceleyen bir bilimdir. Durum: Cilalı Taş Devri’nde, yiyecek olarak kullanılmak üzere çeşitli bitkiler yetiştirilmeye başlanmış, su kıyılarında birbirine bitişik bahçeli evler yapılmış; …

TARİH BİLİMİNE GİRİŞ İnsan topluluklarında ve toplumlar arasında geçmişte meydana gelen olayları yer ve zaman göstererek inceleyen ve bu olaylar arasındaki neden – sonuç ilişkilerini kaynaklara dayanarak araştıran bilim dalına “tarih” denir. İnsan faaliyeti önce düşüncede berraklaşır, tasarı haline gelir; sonra uygulamaya konarak somut “olay” veya “olgu“lara dönüşür. Anlık, günlük, …

Abbad b. Bişr  Ebü’r-Rebî’ (Ebû Bişr) Abbâd b. Bişr b. Vakş el-Ensârî (ö. 13/634) Hz. Peygamber’in zekât memurlarından, yiğitliğiyle meşhur sahâbî. Evs kabilesinin Eşheloğulları kolundan olan Abbâd Medine’de doğdu ve orada yaşadı. Hz. Peygamber’in hicretten önce Medine’ye öğretmen olarak gönderdiği Mus’ab b. Umeyr vasıtasıyla müslüman oldu. Hicretten sonra peygamber onunla …

ABAZA ŞEYHİ Seyyid Abdürrahîm-i Bayramı (ö. 1047/ 1638) Bayrâmiyye tarikatı şeyhlerinden, alîm, mutasavvıf. Kayseri’de doğdu. Medrese tahsilinden sonra Bayrâmiyye tarikatına intisap etti. Kayseri’de Hoca Vatan Zaviyesi’nde irşadla meşgul oldu. Abaza Paşa İsyan edip Erzurum’dan Kayseri’ye geldiği zaman ona yardımcı oldu. Her işinde kendisine akıl hocalığı yaptığı için “Abaza Şeyhi” diye …

ABAZA PAŞA (ö. 1044/1634) Genç Osman’ın kanını dava ederek isyan eden Erzurum beylerbeyi. Asi Halep Valisi Canbuladoğlu’nun hazinedarı iken onun yenilgiye uğraması sırasında yakalanmış, ancak yeniçeri ağası Halil Ağa’nın aracılığıyla bağışlanmıştı. Halil Ağa kaptan-ı derya olunca ona da derya beyliği verdi. Bir süre sonra, önce Maraş, ardından Erzurum beylerbeyi oldu …

ABAZA HASAN (ö. 1069/1659), Osmanlı Devleti tarihinde en büyük Celâli isyanını çıkaran âsi reisi. Silâhtar Bölüğü’ne mensup kapıkulu süvarilerindendir. Kara Haydaroğlu İsyanının bastırılmasındaki hizmetlerinden dolayı dikkati çekerek 1648’de Yeni İl Türkmen voyvodalığına tayin edildi. Bu durum diğer ocak ağalarının kıskançlıklarına yol açtı ve Abaza Hasan müddetini doldurmadan görevinden azledildi. İktidara …

ABAPÜŞ-İ VELİ (ö. 890/1485) Germiyan şehzadelerinden Hızır Paşa’nın oğludur. Balı Mehmed Çelebi ve Balı Sultan olarak da tanınır. Dedesi Süleyman Şah, Sultan Veled’in kızı Mutahhara Sultan’la evli olduğundan soyu Mevlânâ Celâleddîn-i Rümiye kadar ulaşır. Mevlevî dervişlerinden olan babası kendisine saltanat elbisesi yerine tarikat abası giydirdiği için “Abâpûş-i Veli” lakabıyla anıldı. …

ABAKÜS   Basit hesap işlemlerini yapmakta kullanılan sayı boncukları levhası. Abaküs bugün Türkiye’de bilinen şekliyle, daha çok ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin toplama ve çıkarma işlemlerini öğrenebilmek için kullandıkları, bir çerçeve içine alınmış değişik sayıdaki madenî teller üzerinde kayabilen onar boncuktan ibaret, desimal sistemde bir hesap aletidir. Aletin kapasitesine göre her …