Tarih Dersi Tarih Öğretmeni Tarih dersi tarih öğretmeni, tarih öğrencileri ve tarih severlere kaynak tarih sitesi

ACEMİ OĞLANI Osmanlı Devleti’nde Kapıkulu ocaklarına asker yetiştiren Acemi Ocağı neferlerine verilen isim. Acemi oğlanları, Osmanlı Beyliği’nin gelişmesi sırasında Rumeli’de daha çok akıncıların elde ettiği esirlerden ve Osmanlı tebaası hıristiyan ailelerin çocuklarından, önceleri 1362’de çıkarılan pençik kanununa, sonraları ise devşirme kanununa göre devşirilirlerdi. Kapıkulu ocaklarını teşkil eden yeniçeri, cebeci, topçu, top arabacısı, bostancı ocağı efradı ve kapıkulu süvarileri, acemi oğlanları …

Acem Araplar’ın Arap olmayanlara ve özellikle İranlılara verdikleri isim. Arapça bir kelime olan ucme sözlükte “konuşurken dil kurallarına uymamak, dili bozuk olmak; düzgün ve fasihin zıddı” gibi anlamlara gelmektedir. Aynı kökten türeyen acem de kökünde “Açık seçik konuşmak” mânası bulunan arab kelimesinin karşıtıdır. Câhiliye devri şiirinde acem yerine, aynı kökten gelen acem kelimesi de kullanılmıştır. [221] Acem kelimesinin aynı zamanda …

Acbü’z-Zeneb İnsanın ilk yaratılışında ve öldükten sonraki dirilişinde bedenin özünü oluşturduğu kabul edilen madde. “Her şeyin son kısmı, kuyruk sokumu” anlamına gelen acb ile “Kuyruk” anlamına gelen, aynı zamanda “Bir şeyin sonu ve ucu” demek olan zeneb kelimelerinden oluşan acbü’z-zenebin sözlük anlamı “Kuyruk sokumu” demektir. Öldükten sonraki dirilişin tasvir edildiği hadislerde yer alan acbü’z-zeneb, bazan sadece tekrar dirilişin esasını teşkil …

SULTAN II. ABDÜLHAMİD (31 Ağustos 1876 – 27 Nisan 1909) Babası Sultan Abdülmecit, anası Tiri Müjgan Kadın Efendi. Doğumu 21 Eylül 1842. Anasının vefatında 11 yaşında idi, acısını uzun zaman unutamamış, ana sıcaklığını Piristü Kadın Efendiyle yaşamaya çalışmış, Kadın Efendi de ondan bu sıcaklığı esirgememişti. Babası öldüğü zaman (1861) yetişkin delikanlıydı, acılara alışmıştı. Abdülhamit Efendi Sultan Murat hal edilince tahta …

BEŞİNCİ MURAT (30 Mayıs 1876 – 31 Ağustos 1876) Tabiatta boşluk olmaz da tahtta olur mu hiç? Sultan Aziz’in işi bitmeden, Murad Efendi, Beşinci Murad olarak pâdişâh ilân edildi. Sultan Abdülmecid’in Şevk-Efza Kadınefendi’den doğan oğlu, Abdülaziz Han’ın yeğeni oluyordu. Fatih’in koyduğu kural Birinci Ahmed tarafından kaldırılmış olmasaydı bir önceki pâdişâh kendisi olacaktı. Abdülaziz, Hanedanın en büyük erkeği olduğu için tahta …

SULTAN ABDÜLAZİZ (25 Haziran 1861–4 Haziran 1876) Sultan İkinci Mahmud’un Pertevniyal Sultandan 8 Şubat 1830’da dünyaya gelen oğlu Sultan Abdülaziz, günlük elbisesini giyer gibi tahta oturmuştu. Hiçbir zorluk görmeden, 15 senesini harcayacağı bu şatafatlı, güngörmüş tahta geçtiğinde 31 yaşında idi. Hayatının sonuna kadar bazı sahneleri yansıtmaya çalışacağımız padişahın geride bıraktığı hiçbir şey ölümü kadar konuşulmamıştır. Aradan bu kadar sene geçtiği …

SULTAN I. ABDULMECİD (1 Temmuz 1839–25 Haziran 1861) Sultan Abdülmecit babası İkinci Mahmud’u verem edip, ölümüne sebep olan kargaşa yaşanırken, artık “Cihan Devleti” diyemediğimiz Osmanlı’nın tahtına oturdu. 17 yaşındaydı. Daha önceki padişahların başlatıp, babasının devam ettirdiği batılılaşma veya modernleşme modasının rüzgârlarıyla büyümüş, yetişmişti. Doğudan çok batıyı tanıyordu. Fransızca biliyor, batı musikisi dinliyordu. Debdebeden hoşlanmıyordu. Nizip’te Osmanlı ordusunun bozulduğunu, ilk acı …

İKİNCİ MAHMUD (28 Temmuz 1808 – 30 Haziran 1839) Yeni Padişah I. Abdülhâmid’in oğlu. Dördüncü Mustafa’nın kardeşi. Üçüncü Selim’in yeğeni II. Mahmut: Anası Nakşidil Sultan. Üçüncü Selim’in baba şefkati gösterdiği sevgili yeğeni. Kendisinden hiçbir ihtimam esirgenmemişti. Sıkıntıyı ağabeyi IV. Mustafa’nın saltanatı sırasında gördü. Hayatı onun yüzünden sona erdirilecekti, başkaları kurtardı. Alemdar Mustafa Paşa Üçüncü Selim’in kanlı cesedi başında hıçkırırken, yanındakiler: …

DÖRDÜNCÜ MUSTAFA (29 Mayıs 1807 – 29 Temmuz 1808) Birinci Abdülhâmid’in Nüket Seza isimli kadınından 1779 senesinde dünyaya gelmişti. Üçüncü Selim de tahta geçtiği zaman bu yaştaydı. 18 sene hüküm sürerek kocadı. Yapmaya çalıştığı işlerin altında ezildi. Gücü ellerinde bulunduranların kafasını değiştirmeden, düzeni değiştirmenin mümkün olmadığını, belki anlamıştı ama tahtı altından kayıp gitmişti. Şimdi o tahta amcası I. Abdülhâmid’in oğlu …

ÜÇÜNCÜ SELİM (7 Nisan 1789–29 Mayıs 1807) Üçüncü Mustafa’nın oğlu Üçüncü Selim, amcası Birinci Abdülhâmid’den boşalan tahta geçtiğinde 27 yaşındaydı. Yüz senedir Osmanlı tahtına bu kadar genç bir pâdişâh oturmamıştı. Daha önceleri bu taht sabî yaşta pâdişâhlar görmüş ,”deli” denen pâdişâhlar görmüş, “velî” denen pâdişâhlar görmüş. Üçüncü Selim gibisini ilk defa görüyordu. İyi bir şairdi. Hattattı. Ney ve tanbur çalardı …