Mezopotamya Uygarlığı       Anadolu, Akdeniz, Arabistan, İran, Hindistan ve Türkistan’da kurulan uygarlıkların kesişme noktası Mezopotamya “iki nehir arasındaki ülke” olarak tanımlanmıştır. Fırat ve Dicle Irmakları arasında yer alan, oldukça verimli bir tarım havzası olan Mezopotamya’da Sümer, Elam, Akad, Babil ve Asur gibi devletler kurulmuştur.   Sümerler (MÖ 4000 …

İLK ÇAG UYGARLIKLARI TEMEL KAVRAMLAR Anal Helenizm Polis Firavun Satraplık Ziggurat Koloni Pankuş   “Kültür, bir milletin dinî, ahlaki, hukuki, iktisadi, fennî hayatlarının ahenkli bir bütünüdür.” Ziya Gökalp   Kültür ve Uygarlık   Kültür, bir millete ait maddi ve manevi değerler bütünüdür. Bu değerler göç, savaş, ticaret gibi yollarla dünyanın …

TARİHÎ ÇAĞLARA GİRİŞ TEMEL KAVRAMLAR Yazı Neolitik Höyük Çağ Tunç Paleolitik Mezolitik Kalkolitik “Çağların değişmesi ile millet ve toplumların tarih karşısındaki durumlarının da değişeceği gerçeğinin dikkatten kaçması tarihi değerlendirirken karşılaştığımız hatalardandır.”   İbn-i Haldun, Mukaddime, C I, s. 241. İnsan, düşünebilme ve düşündüğünü yaşama aktarabilme yeteneği ile diğer canlılardan ayrılır. Bu …

Tarih Bilimi Ünitesi Ölçme ve Değerlendirme    Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.   Geçmişteki insan topluluklarının yaşayışlarını, birbirleriyle olan ilişkilerini, kültür ve uygarlık alanındaki ilerlemelerini yer ve zaman göstererek, neden-sonuç ilişkisi içinde inceleyen bilim dalına tarih denir. Bu tanımda tarih biliminin hangi özelliği yer almamıştır? A) Belgelerden yararlanması B) Eski …

TARİHİN FAYDALANDIĞI BİLİM DALLARI TEMEL KAVRAMLAR Arkeoloji Kronoloji Etnoğrafya Heraldik Nümizmatik Paleografi Antropoloji Epigrafi Diplomatik Coğrafya Sosyoloji “Tarih, insanın yeryüzünde göründüğü andan itibaren yaptığı ya da düşündüğü her bir izi, artakalan her şeyi içerir.” J. H. Robinson, Sosyal bilimler, insanın faaliyetlerini ve bu faaliyetler sonunda ortaya çıkan sonuç ve eserleri …

TARİH YAZICILIĞI TEMEL KAVRAMLAR Tarih Felsefesi Tarih Yazıcılığı Türk Tarih Kurumu Vakanüvis Ekol “Vatan ve memleketini seven, devlet ve milletin geleceğini düşünenler asırlarının olaylarını ve haberlerini kaydederek gelecek nesillere aktarırlar.”  Ahmet Cevdet Paşa   Tarih Yazıcılığının Gelişimi İnsanlar, çeşitli alanlarda edindiği tecrübeleri gelecek nesillere aktarma ihtiyacı duymuştur. Bundan dolayı kendileri …

Türklerin Kullandığı Takvimler Türklerin kullanmış oldukları ilk takvim; güneş yılını esas alan ve yılların hayvan isimleriyle belirtildiği on iki hayvanlı Türk takvimidir. Türkler İslamiyetin kabulünden sonra hicri takvimi kullanmaya başlamışlardır. Büyük Selçuklular döneminde Sultan Melik Şah tarafından hazırlatılan ve güneş yılı esas alınan Celali takvim kullanılmıştır. Osmanlılar Devleti’nde mali işlerde …

Zaman ve Takvim Takvim, zamanı yıllara, aylara, haftalara ve günlere ayırma yöntemidir. Zamanı bilme ve verimli kullanma gerekliliği takvim gibi önemli bir buluşun ortaya çıkmasına yol açmıştır. İnsanlar tarihin akışı içinde zaman ölçüsü olarak çeşitli takvimler kullanmışlardır. Yaptıkları astronomik gözlemler sonucunda yıldızların, Ay’ın ve Güneş’in hareketlerine dayanan takvimler meydana getirilmiş …

Tarihin Tasnifi (Sınıflandırılması) Tarih bilimi çok geniş bir çalışma alanına sahiptir. Çalışma alanının geniş olması onun incelenmesini güçleştirmiştir. Bu nedenle tarihî olayları iyi bir şekilde incelemek ve öğrenmek için zamana, mekâna ve konuya göre bir sınıflandırma yapılmıştır.   Zamana Göre Tasnif Bu sınıflandırmaya göre tarih; çağ ve yüzyıl gibi zaman …

Tarih Biliminin Yöntemi Bir sonuca ulaşmak için bilim ve mantığa uygun biçimde yapılan araştırma şekline yöntem denir. Her bilim dalı mutlaka bir yöntem kullanmak zorundadır. Sosyal bilimler ve fen bilimlerinin yöntemleri birbirinden farklıdır. Fen bilimleri; gözlemlere, deneylere, laboratuvar ölçümlerine, formüllere, kural, yasa ve sonuçlara dayalı bir yöntem kullanır. Sosyal bir …