Sibir Hanlığı İrtiş boyu, I. yüzyıldan beri çeşitli Türk-Kıpçak boylarının yaşadıkları bir saha idi. Sibir’in doğu kısmında hâkimiyet süren İnal adlı bir Kırgız hanı, Çingiz’e (Cengiz) tabi olduktan sonra, burası Moğol İmparatorluğu’nun bir parçası haline geldi, sonraları ise Coçi (Cuci) Ulusu’na ve dolayısıyla Altın-Ordu’ya bağlandı. Altın-Ordu’nun parçalanmasından sonra kurulan (batı) …

Bakü Hanlığı Azerbaycan’da bugünkü Bakü’nün doğusunda kurulmuş olan Türk hanlığı. İran hükümdarı Nadir Şah’ın öldürülmesi üzerine, 1747 yılında Mirza Muhammed tarafından kuruldu. Mirza Muhammed, 1768 yılında ölünceye kadar devletin bağımsızlığını korudu. Ölümünde yerine küçük yaştaki oğlu Mehmed geçti. Bu yüzden hanlık, Mirza Muhammed’in hemşiresi ve Kuban hanı Feth Ali’nin hanımı …

Hive Hanlığı  On altıncı yüzyılda, Harezm’de kurulan ve 1920’ye kadar fasılalarla devam eden hanlık. Şeybânî (Özbek) hâkimiyeti sonrasında Safevî işgâline uğrayan Harezm bölgesi halkı, Yadigâr Han soyundan İlbars’ın liderliğinde birleşip, 1511 yılında, Gürgenç merkez olmak üzere, Hive Hanlığı’nı kurdular.   Yadigâr Han soyundan gelen Hive Hanları, bir asırdan fazla başta …

Nogay Hanlığı (Ordası) Altın-Ordu kumandanlarından Nogay (veya Nohay), 1259’dan 1299’a kadar, yaklaşık 40 yıl, bu devletin mukadderatına hakim olmuş, ancak, Cengiz sülâle geleneğine saygısı yüzünden tahta geçmediği halde, komşu yabancı devletlerin birçoklarında o, Altın-Ordu hükümdarı gibi kabul edilmiş, elçiler ve hediyeler kabul etmiştir. Elçileri de hükümdar elçisi gibi karşılanmıştır. Aslında …

Astrahan (Astırhan) Hanlığı (1466-1577) Astrahan Hanlığı, İtil (Volga) Nehri’nin Hazar Denizi’ne döküldüğü yerde, Astrahan şehrinde kurulmuştur (1466). Astrahan şehrinin asıl adı Hacı Tarhan idi. Altın Ordu hanlarından Küçük Muhammed’in torunu Kasım Han tarafından kurulan bu hanlık, ancak 91 yıl bağımsız kalabildi. Astrahan mıntıkası, Orta Asya ile Güneydoğu Avrupa bozkırları arasında …

Kasım Hanlığı Moskova yakınındaki Oka Irmağının kuzey kıyısında hüküm süren bir Türk hanlığı. Hanlığın ismi burasının ilk hakimi Kasım bin Uluğ Muhammed’e izâfeten verilmiştir. Altınordu eski hükümdarı Uluğ Muhammed, 1436’da tahtından indirildikten sonra 1437’de Kazan Hanlığı’nı kurdu. 1445’te, Moskova Prensi Vasily ile yaptığı savaşı kazanarak, onu esir aldı. Yapılan antlaşma …

Kırım Hanlığı Kuzey Karadeniz kıyısındaki Kırım Yarımadasında kurulmuş bir Türk devleti. Altınordu Devleti’nde hânedanlık mücadelesine katılan sülâle mensupları ve âsi kabile beylerinin sığınağı Kırım Yarımadasıydı. Burada 14. yüzyıldan itibaren başlayan hakimiyet kurma mücadelesi, 15. yüzyılda Hacı Giray tarafından gerçekleştirildi.   Hacı Giray, Cengiz Hanın oğullarından Cuci’nin küçük oğlu Tokay Timur …

Kazan Hanlığı İdil (Volga) Irmağı kıyısındaki Kazan şehrinde kurulmuş bir Türk Devleti. Kuzeydoğu Avrupa’ya göç eden Türkler tarafından 15. yüzyılda kurulup, 16. yüzyılın ortalarında Ruslar tarafından yıkıldı. Kazan Hanlığı, Volga Bulgarlarının yaşadıkları bölgede, Altınordu Devleti’nin eski hanlarından Uluğ Muhammed Han tarafından, 1437 tarihinde kuruldu. Hanlığın ahâlisini, Orta Asya’dan gelme yerleşik …

İdil (İtil) Bulgar Devleti İdil ve Kama nehirlerinin birleştiği alanda kurulan bir Türk devleti. Bir kısım araştırmacılar, ilk Müslüman-Türk devletinin İdil Bulgar Hanlığı olduğunu kabul ederler. “Karışık” manâsına gelen Bulgar kelimesi, Hun Türklerinin idaresinde yaşayan ve Hunlar’ın yıkılışından sonra dağılan Türk boylarından Kutripur ve Utrgurların karışımından meydana gelen Bulgarlara isim …

Alâiye Beyleri (Beyliği) Alâiye’nin (Alanya), Anadolu Selçuklu Sultanı Birinci Alaeddin Keykubad tarafından fethinden sonra, 1293-1471 yılları arasında burada hakimiyet sürmüş olan beylere verilen ad. Alâiye beyleri, önce Karamanoğulları’na, sonra da Memlûklar’a bağlı kaldıklarından, beylik olarak kaydolunmamıştır. Anadolu Selçuklularının son zamanlarında, Alâiye’yi, Karamanoğulları zaptettiler. 1293 senesinde, Kıbrıs Kralı, Alâiye’ye asker çıkardı. …