Atatürk İlkeleri Atürkçülük ve Türk İnkılâbının Özellikleri Ders Notu

ATATÜRK İLKELERİ ATÜRKÇÜLÜK VE TÜRK İNKILÂBININ ÖZELLİKLERİ

  • Uyum içinde işleyen düşünce ve ilkelerden oluşan bir bütündür.
  • Milletin ihtiyaçlarından doğmuştur.
  • Milli bir düşünce sistemidir.
  • İlerleme ve yenileşmeye açıktır.
  • Temelinde insanlığın binlerce yıldır işlediği evrensel değerler vardır.
  • Dışarıdan alınmış bir ideoloji değildir.
  • Doğmasının en önemli sebebi kişisel devlet yönetiminin hiç bir kesimin istek ve ihtiyaçlarını karşılayamamasıdır.
  • Türk İnkılâbında Fransız ve Rus İhtilalinden farklı olarak; fikri ve ideolojik hazırlık safhası yoktur.
  • Bağımsızlık ve egemenlik birlikte yürütülmüştür.

Türk İnkılâbının Evrenselliğinin Kanıtları:

  • Tüm dünyada etkili olmuştur
  • Sömürülen milletlere örnek olmuştur.
  • Günümüz meseleleri için ve başka milletler için çözümler içermesi

Türk İnkılâbını Osmanlı Islahatlarından Ayıran Farklar:

  • Kapsamlı, değişimci ve köklüdür.
  • Sadece devleti ve kurumları değil halkı da yüceltmeyi amaçlamıştır.
  • Islahatlar tereddütlü; inkılâplar kararlıdır.
  • İnkılâplarda dış baskı yoktur.
  • Sıra izlendi: Önce çağdaşlaşmayı engelleyen kurumlar kaldırıldı; sonra yenilik yapıldı.

Açıklama: Faşizmde seçimle iş başına gelenler yönetimden ayrılmak istemez; Bolşevizm de ise millet egemenliği ret edilip sınıf egemenliği ön palanda tutulur.

  İLKELER

1-CUMHURİYETÇİLİK:

  • Devletin rejim şeklidir.
  • Halk egemenliğini esas alır
  • Seçme ve seçilme hakkı tüm vatandaşlara verilir.
  • Hükümet ile millet arasında kopukluk yoktur.
  • Anayasanın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez maddesidir.
  • Mustafa Kemal’in parti tartışmalarının dışında tuttuğu bir ilkedir.
  • Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı, Halifeliğin kaldırılması Cumhuriyetçilik yolunda yapılmış devrimlerdir.

2-MİLLİYETÇİLİK:

  • Kurtuluş Savaşının yapılmasında ve Türk Devletinin kurulmasında temel ilke oldu.
  • Bu ilke fedakârlık ve dayanışmayı gerektirir.
  • Irkçılık ve ümmetçiliği ret eder.
  • Türkiye Cumhuriyeti’nin benimseyen ve “Türküm” diyen herkes Türk’tür.
  • Milli birlik ve beraberlik esastır.
  • Benimsediği eşitlik ilkesi ile Faşizm ve Nazizmden ayrılır.
  • TBMM’nin açılması, Saltanatın kaldırılması, Cumhuriyet yönetiminin kurulması, Halifeliğin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat Kanununun çıkarılması, Türk Harflerinin kabulü, TTK ve TDK’nın kurulması bu ilke ile ilgilidir.

3-HALKÇILIK:

  • Cumhuriyetçilik ve Milliyetçiliğin doğal sonucudur.
  • Halkın eşitliği esastır.
  • Halkın menfaatleri ön plandadır.
  • Sınıf mücadelesi değil; sosyal dayanışma esastır.
  • Sınıfçılık olmadığı için Komünizmden ayrılır.

Halkçı Devrimler:

  • TBMM’nin açılması
  • Saltanatın kaldırılması
  • Cumhuriyetin ilanı
  • Halifeliğin kaldırılması
  • Türk Medeni Kanununun kabulü
  • Aşarın kaldırılması
  • Kılık-kıyafet devrimi
  • Soyadı Kanunu
  • Kadınlara siyasal hakların verilmesi
  • Türk Harflerinin kabulü

4-DEVLETÇİLİK:

  • Devletçilik; devletin ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda daha hızlı bir gelişme sağlamak amacıyla yaptığı uygulamalardır.
  • Bu ilke halkçılığın tamamlayıcısıdır.
  • Ekonomide planlı kalkınma hedeflenmiştir.
  • Karma ekonomiyi esas alan Türk Devletçilik İlkesinde özel mülkiyetin olması Devletçiliği Komünizmden ayırır.
  • Müdahalecidir; katı değildir.
  • Zamanın şartlarına göre değişmiştir.

5-İNKILÂPÇILIK:

  • Çağın değişen şartlarına göre değişimi ve modernleşmeyi esas alır.
  • TBMM’nin açılması ile başlayan Türk İnkılâbının devam ettiğini gösterir.
  • Durağan değildir.

6-LAİKLİK:

  • Din-devlet işlerinin ayrılmasını ve vicdan hürriyetini esas alır.
  • Mustafa Kemal’in parti tartışmalarının dışında tuttuğu ve taviz vermediği bir ilkedir.
  • Devlet vatandaşların inanma ve inanmama hakkını anayasa ile güvence altına almıştır.
  • Osmanlı din devleti olmasının gereği olarak dini müesseseleşmesine yansıttığı için Laik Türk Devleti inkılaplar döneminde bütün müesseselere müdahale etme gereği duymuştur.
  • Din egemenliği değil; millet egemenliği esastır.
  • Hukuk birliği ve hukukun dinden bağımsız olması esastır.
  • Dış devletlerin azınlıkların haklarını bahane ederek Türk Devletinin iç işlerine karışmasını önlemiştir.

Açıklamalar:

  • 1928’de anayasadan “devletin dini İslam’dır” maddesi atıldı
  • 1928’de milletvekillerinin yemin şekli bu günkü haline getirildi.
  • 1937’de 6 ilke anayasaya alındı.
  • Türk Milleti için dini dış politikada kullanma dönemi I. Dünya Savaşı ile bitti.
  • Kurtuluş Savaşı ümmet ideolojisi yerine millet ideolojisini getirdi.

BÜTÜNLEYİCİ İLKELER

Ulusal Egemenlik: Cumhuriyetçiliği bütünler

Milli Birlik ve Beraberlik: Milliyetçiliği ve Halkçılığı bütünler

Milli Bağımsızlık: Dış politika ilkesidir.

Yurtta Sulh Cihanda Sulh: İç ve dış politika ilkesidir. Sınıf mücadelesine ve dış politikada saldırganlığa karşıdır. Milliyetçilik ve Halkçılığın bir sonucudur.

Akılcılık ve Bilimsellik: Laiklik ve İnkılâpçılığı bütünler

İnsan ve İnsanlık Sevgisi: İnsanları eşit görmeyi ve sevmeyi hedefler. Milliyetçilik ve Halkçılığı bütünler.

Çağdaşlaşmak ve Batılılaşmak: İnkılâpçılığı bütünler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.