MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI

MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI

(30 EKİM 1918)

Osmanlı’nın Mütarekeyi İmzalama Sebepleri:

  1. Osmanlı’nın savaşacak gücünün kalmaması
  2. Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi sonucunda Osmanlı ile Almanya’nın kara bağlantısının kesilmesi
  3. Wilson Prensiplerinden cesaret alınması
  4. Güney cephelerinin çökmesi
  5. Savaş taraftarı olan İttihat ve Terakki Partisinin ülkeyi terk ederek başa barış isteyen Hürriyet ve İtilaf Fırkasının gelmesi.

 

Mondros Mütarekesi 5 Temmuz 1918’de padişah olan Vahdettin döneminde, Ahmet İzzet Paşa kabinesi yönetimdeyken, 30 Ekim 1918’de Osmanlı adına bahriye nazırı Rauf Orbay ile; İtilaf devletleri adına İngiliz amirali Caltrop arasında Limni Adasının Mondros Limanında Agamemnon Zırhlısında imzalanmıştır.

 

Bazı Maddeleri (tamamı 25 maddedir):

  • Anlaşma devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıktığında istedikleri stratejik bir bölgeyi işgal edebilecektir.(7.Madde)

Açıklama:Mondros Mütarekesi’nin en önemli maddesi 7. maddedir. Bu madde itilaf devletlerinin Anadolu’da yaptıkları işgallerin hukuki dayanağı olmuştur. Ayrıca itilaf Devletleri bu maddeyi ateşkese koyarak Wilson ilkelerine ters düşmekten kurtulmuşlardır. Bu madde Osmanlı ülkesini işgale açık hale getirip ülke bütünlüğünü bozmuştur.

 

  • Doğu Anadolu’da altı ilde (vilayet-i sitte: Erzurum,Van, Elazığ, Sivas,Bitlis,Diyarbakır)bir karışıklık çıktığında itilaf devletleri bu illerin herhangi birini işgal edebilecektir.(24.Madde)

  Açıklama:Bu madde anlaşma devletlerinin doğu Anadolu’da bağımsız bir devlet kurma projelerinin en önemli göstergesidir.

  • Sınırların korunması ve iş güvenliğinin sağlanması dışındaki Osmanlı orduları terhis edilecek ayrıca orduya ait cephane, taşıtlar ve donanma anlaşma devletlerine bırakılacaktır.

 Açıklama:Böylece Osmanlı Devleti yapılacak işgaller karşısında savunmasız hale getirilmeye çalışılmıştır. Bu madde Anadolu’nun işgal edileceğini gösterir.

  • İran ve Kafkasya’daki Osmanlı birlikleri geri çekilecek. Kuzey Afrika ve Orta Doğu da bulunan askeri birlikler en yakın itilaf devletine teslim olacaktır.
  • Ermenilerle itilaf devletlerinden alınan esirler serbest bırakılacak; Türk esirler anlaşma devletinin denetiminde kalacaktır.

  Açıklama:Bu durum devletlerin eşitliği ilkesine aykırıdır.

 

  • Haberleşme ve Ulaşıma ait bütün araç-gereçler anlaşma devletinin denetiminde bırakılacaktır.

Açıklama:Böylece işgalci devletlere karşı topyekün bir mücadelenin başlatılması engellenmeye çalışılmıştır. Bu durum bölgesel direniş hareketlerinin vatanın bütününe yönelik hale getirmesini kısa bir için de olsa geciktirmiştir. İşgallerin başlayacağını gösterir.

 

  • Limanlar, Toros tünelleri, tersaneler ve demir yolları Anlaşma devletlerine bırakılacak
  • Anlaşma Devletleri Akaryakıt ve kömür ihtiyaçlarını Osmanlı devletinden karşılayacak ve bu maddeler ihraç edilmeyecektir.

Açıklama:Anlaşma bu maddelerle Osmanlı Devleti’nin ekonomik bağımsızlığını ortadan kaldırmış ve kendilerine bağımlı hale getirmeye çalışmışlardır.

 

  • Boğazlar İtilaf devletlerinin işgalinde olacaktır.

Açıklama:Bu madde Osmanlı’nın boğazlar üzerindeki egemenliğini sona erdirdiği gibi; İstanbul’u güvenliksiz hale getirdi ve Anadolu ile Rumeli’nin bağlantısını kesti.

  • Batum işgal edilecektir.

Açıklama:İngiltere bu Kafkasya’yı işgal ederek Osmanlı ile Rusya’nın bağlantılarını kesmek istemiştir.

 

  • Osmanlı ittifak grubu ilişkilerini kesecektir.

 

Mondros Mütarekesinin Önemi:

  1. Osmanlı Devleti İtilaf devletlerine teslim olmuştur.
  2. Osmanlı Devleti fiilen sona ermiştir.
  3. Gizli antlaşmaların uygulama safhası başlamıştır.
  4. Milli cemiyetler kurulmuştur.
  5. Mütarekeyi imzalayan Rauf Orbay gözden düşmüştür.

 

Açıklamalar:

-Mütarekenin imzalandığı tarihte Mustafa Kemal Suriye’dedir.

-Gizli antlaşmaların var olması mütarekenin ağır şartlar taşımasında etkili oldu.

 

Hakkında Yorgun

Yorgun

Yorgun… Bir tarih öğretmeni… En iyisini bildiğini iddia etmiyor… Öğrenmeye ve bildiğini,bildiği kadarıyla öğretmeye çalışıyor…

İlginizi Çekebilir

II. Balkan Savaşı

II. BALKAN SAVAŞI  Nedenleri: Balkan Savaşı sonucunda en büyük payı Bulgaristan’ın almasından dolayı Balkan devletlerinin …

Bir Cevap Yazın