5. Ünite: Uluslararası Örgütler | Tarih Dersi Tarih Öğretmeni

5. Ünite: Uluslararası Örgütler

5. Ünite: Uluslararası Örgütler

Hükümet Dışı Uluslararası Örgütler

HÜKÜMET DIŞI ULUSLARARASI ÖRGÜTLER Genelde uluslar aşırı gruplar veya devletleri temsil etmeyen uluslararası örgütlenmeler ya da hükümet dışı gruplar ve örgütlenmeler gibi adlarla ifade edilen bu sınıfa giren uluslararası politika aktörlerinin sayıları ve önemleri 1945 sonrasında hızlı bir artış göstermiştir. Bunda çağdaş uluslararası sistemde artan uluslararası karşılıklı bağımlılığın yanı sıra toplumların gereksinimlerinin ve bunun bir sonucu olarak devletin denetimi dışında …

Devamını Okuyun »

Hükümetlerarası Uluslararası Siyasi Örgütler

Siyasi Örgütler   AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) İlk olarak bir konferans biçiminde (AGİK) Soğuk Savaş döneminde güvenlik konusunda iş birliğini geliştirmek amacıyla Helsinki’de 1972’de başlayan görüşmelerin sonunda 1975’te kurulmuştur. 1992’de ise AGİT adıyla örgütsel bir yapı kazanmıştır. Örgüt ‘ün merkezi Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’dadır. AGİK’in 1975’teki Finlandiya Zirvesi’nde bütün Avrupa ülkeleri, ABD ve Kanada’nın onaylaması ile Helsinki Şartı …

Devamını Okuyun »

Hükümetler Arası Uluslararası Sosyal Örgütler

Hükümetler Arası Uluslararası Sosyal Örgütler   Sosyal örgütler dendiğinde yukarıda belirtilen askerî, siyasi ve ekonomik amaçlar dışındaki toplumsal alanlarda faaliyet gösteren örgütler akla gelmektedir. Bunlar: ICAO, IAEA, WHO, ILO, UNICEF, UNESCO ve UNEP’tir. Bu örgütlerden bazılarına aşağıda kısaca yer verilmiştir.   WHO (World Health Organisation-Dünya Sağlık Örgütü) 7 Nisan 1948’de BM’nin uzmanlık örgütü olarak kurulan ve sosyal amaçlı evrensel bir …

Devamını Okuyun »

Hükümetler Arası Uluslararası Örgütler Ekonomik Örgütler

Ekonomik Örgütler   Günümüzde faaliyetleri bakımından önemli olan ekonomik amaçlar güden uluslararası örgütler; DTÖ, OECD, NAFTA, APEC, OPEC, OAPEC, EFTA, ASEAN, KİK, UNDP, UNIDO, UNCTAD, FAO, IMF, ECO, AB ve KEİP’dir.   GATT/DTÖ (Ticaret ve Tarife Genel Anlaşması/Dünya Ticaret Örgütü-World Trade Organization) 1947’de 23 ülke arasında Cenevre’de imzalanan anlaşmayla kurulan GATT, liberal dış ticaret politikasını savunan ülkeler arasındaki iş birliğini …

Devamını Okuyun »

Hükümetler Arası Uluslararası Örgütler Askeri Örgütler

HÜKÜMETLER ARASI ULUSLARARASI ÖRGÜTLER   1.Askerî Örgütler   NATO (North Atlantic Treaty Organization-Kuzey Atlantik Antlaşma Örgütü) 4 Nisan 1949’da Washington’da ABD, Kanada, Portekiz, Norveç, Danimarka, İzlanda, (İsveç ve Finlandiya hariç 3 Nordic ülkesi) Belçika, Hollanda, Lüksemburg, (Benelux ülkeleri) İngiltere, Fransa ve İtalya arasında imzalanan antlaşmayla kurulan NATO; coğrafi açıdan bölgesel, fonksiyonel açıdansa bir askerî savunma örgütüdür. Soğuk Savaş döneminde olası …

Devamını Okuyun »

Tek Amaçlı Bölgesel Örgütler

Tek Amaçlı Bölgesel Örgütler   Kuzey Atlantik Antlaşma Örgütü (NATO), Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO), Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEI), Batı Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi (EFTA), Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (NAFTA), Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği Örgütü (APEC) ve Batı Avrupa Birliği (BAB) gibi örgütler bu gruba girmektedir. Bunlardan bazılarına yer verilecektir.   NAFTA (North America Free Trade Area/Agreement-Kuzey Amerika Serbest …

Devamını Okuyun »

Tek Amaçlı Evrensel Örgütler

Tek Amaçlı Evrensel Örgütler ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü), UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü) ve WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tek amaçlı yani belirli bir amaç için kurulmuş olan evrensel örgütlerdir. Temel özellikleri bütün ülkelere açık olmalarıdır.   Uluslararası Para Fonu (IMF) 1944 yılında ABD’nin New Hampshire …

Devamını Okuyun »

Çok Amaçlı Bölgesel Örgütler

Çok Amaçlı Bölgesel Örgütler   Sadece belli bir bölgedeki ülkelerin üye olabildikleri örgütlere bölgesel örgütler denildiği daha önce ifade edilmişti. Çok amaçlı bölgesel örgütler olarak nitelenebilecek örgütler denince akla ilk gelenlerden biri Avrupa Birliğidir.   Sınıflandırma konusunda sorun olsa da Avrupa Konseyi, AGİT, Arap Birliği, Afrika Birliği Örgütü, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK),Amerikan Devletleri Örgütü (OAS) ve ASEAN da çok amaçlı …

Devamını Okuyun »

Çok Amaçlı Evrensel Örgütler

Çok Amaçlı Evrensel Örgütler   Çok amaçlı evrensel örgütler dendiğinde ilk akla gelen BM’dir. Bir evrensel örgüt olarak 1945’te kurulan ve günümüzde bütün bağımsız devletlerin üye olduğu BM, uluslararası toplumun tümü adına onları ilgilendiren, hemen her konuda faaliyet gösteren bir örgüttür.   BM; üyeliğin bütün devletlere açık olmasıyla evrensel bir örgüt niteliği taşımasının yanında siyasal, güvenlik, sosyal, ekonomik ve kültürel …

Devamını Okuyun »

Uluslararası Örgütlerin Temel Özellikleri

ULUSLARARASI ÖRGÜTLERİN TEMEL ÖZELLİKLERİ   Devletler arasında imzalanan ikili veya çok taraflı antlaşmalarla kurulan uluslararası örgütler, uluslararası alanda artan iş birliği gereksinimlerinden dolayı ortaya çıkmışlardır. Uluslararası sivil toplum örgütlerinden farklı olarak uluslararası örgütlere sadece ulus devletler üye olabilmektedir. Hükümetler arası örgütler de denen uluslararası örgütler, uluslararası iş birliği yoluyla barış ve güvenliğin sağlanması ve korunması düşüncesinden doğmuştur. I. Dünya Savaşı …

Devamını Okuyun »