Ana Sayfa / İnkılap Tarihi Dersi / 4.Ünite:Türk İnkılabı / Türk İnkılabı Ders Notları / Hukuk Alanında Yapılan Yenilikler (İnkılaplar)

Hukuk Alanında Yapılan Yenilikler (İnkılaplar)

HUKUK ALANINDA YAPILAN YENİLİKLER

 

Osmanlı Hukukunun Özellikleri:

  • Şer’î ve örfî olmak üzere ikiye ayrılır.
  • Din, mezhep farkları ve kapitülasyonlar mezhep birliğini engellemiştir.
  • Tanzimat döneminden itibaren batı hukuku taklit edilmeye başladı.
  • Kadın hakları kısıtlıdır.
  • Mahkemelerde tek yargıç vardır.
  • Avukatlık kurumu son döneme kadar yoktur.

 

Medeni Kanunun Kabulü (17 Şubat 1926):

Sebepleri:

  • Osmanlı’nın son döneminde hazırlanmış olan Mecellenin halkın medeni hukuka dair ihtiyaçlarını tam karşılayamaması.
  • Mecellenin sadece Hanefi mezhebini ölçü alması.
  • Hazırlayanlar; Mecellenin değişen şartlara göre değişebileceğini belirttiyse de; Mecellenin değişen şartlara göre değiştirilmemesi
  • Bütün vatandaşlarını eşit kabul eden Türkiye Cumhuriyetinin yapısına Osmanlı zamanından kalan hukukun uymaması.

 

İsviçre Medeni Kanununun Türk Medeni Kanununu Olarak Kabul Edilmesinin Sebepleri:

  • Mevcut kanunların en yenisi olması
  • Demokratik olması.
  • Akılcı ve pratik olması.
  • Kadın ve erkek eşitliğine uygun olması.

 

Medeni Kanunun Getirdiği Yenilikler:

  • Hukuk birliği ve hukuk düzeni sağlandı.
  • Vatandaşlar arasında hak ve ödevler bakımından eşitlik sağlandı.
  • Mirasta kadın erkek eşitliği sağlandı.
  • Toplumsal alanda kadın erkek eşitliği sağlandı.
  • Hukukta din ve mezhep farkı kaldırıldı.
  • Boşanma hakkı kadına da verildi.
  • Boşanma durumunda kadın ve çocukların hakları güvence altına alındı.
  • Hukuk düzeni laikleşti.
  • Modern Türk ailesi oluştu.
  • Aile hayatına eşitlik sağlandı.
  • Kadına meslek seçme özgürlüğü verildi.
  • Lozan Antlaşmasının 48’nci maddesine göre azınlıklar kendi medeni meselelerini kendi mahkemelerinde halledecekti. Medeni kanunun kabulü ile azınlıkların bu hakkı kaldırıldı. Azınlıkların hukuk özerkliği kesin olarak bitti.
  • Patrikhanenin din işleri dışındaki yetkileri kaldırıldı. Patrikhane ve konsoloslukların mahkeme kurma hakkı ellerinden alındı.
  • Millet bilincinin oluşması için önemli bir adım atıldı.
  • Kadın ve erkek için tek eşle evlilik benimsendi.
  • Evlenme devlet kontrolüne alındı.

 

Açıklamalar:

  • Kapitülasyonlar, yabancı uyruklu kişilerin Osmanlı hukukuna uymasını engelliyordu.
  • Medeni Kanun kadınlara siyasal haklar vermemiştir.
  • Devlet yapısının laikleşmesi 1928’de tamamlandı.
  • 1922-1928 arası laikleşmenin hızlı olduğu dönemdir.
  • 1923-1933 çağdaşlaşmanın hızlı olduğu dönemdir.

 

Hukuk alanında yapılan diğer yenilikler;

  • 8 Nisan 1924’te “Seriye Mahkemelerinin Kaldırılması ve Yeni Mahkemeler Teşkilatının Kurulması Kanunu”
  • 1809 tarihli İtalyan Ceza Kanunu’ndan alınan ceza kanunu 1 Mart 1926 tarihinde kabul edilmiştir.
  • 3 Mart 1926’da kabul edilen bir kanunla yargı organlarının bağımsızlığı ve halkın çıkarları gözetilmeye çalışılmıştır.
  • Alman Ceza Kanunları Türkiye şartlarına uygun hale getirilerek Ceza Mahkemeleri Usul Kanunu hazırlanmıştır. Bu kanun 20 Nisan 1929’da yürürlüğe girmiştir.
  • Alman ve İtalyan kanun ve eserlerinden yararlanılarak hazırlanan kara ticareti ile ilgili kısım 29 Mayıs 1926’da deniz ticaretiyle ilgili kısım ise 15 Mayıs 1929’da yürürlüğe girmiştir.
  • 24 Nisan 1929 yılında İsviçre’den alınan İcra ve İflas Kanunu faydalı olmaması nedeniyle 30 Haziran 1932’de yeniden düzenlenerek kabul edilmiştir.

NOT: Hukukta laikliğin benimsenmesi; Avrupalıların, ülkemizde yaşayan Hıristiyanların haklarını bahane ederek, iç işlerimize karışmasını önledi.

 

Laikliğin Aşamaları:

  • Saltanatın kaldırılması
  • Halifeliğin kaldırılması
  • Şer’iyye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılması.
  • Tevhid-i Tedrisat Kanununun çıkarılması.
  • Tekke, zaviye, dergah ve türbelerin kapatılması.
  • Kılık kıyafet devrimi
  • Medeni hukukun kabulü
  • Anayasadan devletin dini İslam’dır maddesi atıldı.
  • 1937’de Laikliğin anayasaya alınması.

Hakkında Yorgun

Yorgun
Yorgun... Bir tarih öğretmeni... En iyisini bildiğini iddia etmiyor... Öğrenmeye ve bildiğini,bildiği kadarıyla öğretmeye çalışıyor...

İlginizi Çekebilir

Türk İnkılabı Ünitesi Özeti

 TÜRK İNKILABI   Yeni Türk devletinde gerçekleştirilen inkılabın tüm aşamaları ulusal bir nitelik taşır. İnkılaplar …

Bir Cevap Yazın